Opolskie księgarnie i biblioteki w 1945 r.
Nowi mieszkańcy miasta przyjeżdżali tu z różnych stron. Ich dobytek to były najczęściej najbardziej potrzebne przedmioty – trochę ubrań, żywności czy osobiste drobiazgi. Wielu z nich przecież uciekało z palonych i napadach miejscowości na Kresach. Czasem dobrowolnie lecz o wiele częściej pod przymusem opuszczali rodzinne strony. Kto w takich chwilach myślał o zabieraniu książek… A jednak!
Poniżej kilka prezentujemy kilka przykładów różnych publikacji, które trafiły do polskich bibliotek i księgarni w Opolu w 1945 r. Nowi mieszkańcy miasta przynosili je chętnie, by służyły innym. Na niektórych zachowały się także stare pieczątki czy ekslibrysy poprzednich właścicieli, a także autografy.
W prezentowanym zestawie jest też książka niemiecka – to przykład publikacji fachowej, z której uczono się obsługi samochodów – skoro nie było polskich podręczników, trzeba było korzystać z tego, co było pod ręką. Było to zgodne z zaleceniami polskich władz, by zachowywać takie publikacje w publicznych czy szkolnych bibliotekach. Wiedza w końcu nie zna narodowości…
Widoczne na dwóch stronach tytułowych pieczątki księgarni mieszczących się na opolskim Rynku wymagają dodatkowego opisu, bo obydwie już od dawna nie istnieją. Placówka mieszcząca się pod numerem 2 znajdowała się w miejscu, gdzie także w czasach niemieckich sprzedawano książki i artykuły piśmiennicze. Nic więc dziwnego, że powstała w tym miejscu księgarnia, bo budynek przetrwał wojnę w zasadzie bez uszczerbku. Otwarto ją uroczyście 2 maja 1945 r. pod nazwą „Księgarnia Opolska”, a po latach zmieniła nazwę na „Księgarnia Literacka” i pod nią zapamiętało ją wielu mieszkańców miasta. Niestety, czasy po 1989 r. nie były dla niej zbyt łaskawe i od wielu już lat nie istnieje, a w jej miejscu chyba na dobre zadomowiła się gastronomia.
Także mieszcząca się po tej samej stronie Rynku kamienica z numerem 10 ocalała i w niej na krótko znalazła się „Warszawska Czytelnia Kultura”. Niewiele wiemy o niej. Na szczęście przynajmniej przetrwała do naszych czasów książka z pieczątką. Stempel „II Państwowego Liceum i Gimnazjum” to pamiątka po pierwszej nazwie dzisiejszego III Liceum Ogólnokształcącego w Opolu.
Niezwykle ciekawy jest także pochodzący z prywatnej biblioteczki egzemplarz pism Henryka Sienkiewicza. Do Opola w 1945 r. przyjechał z Lwowa, gdzie, o czym świadczą piękne stemple, gdzie wchodził w skład księgozbioru Państwowego Gimnazjum z ruskim językiem nauczania.
No i przykład wyjątkowy, jakim jest „Kalkulacja kupiecka” – to wydany w Krakowie w 1945 r podręcznik rachunkowości wydany na zlecenie władz okupacyjnych Generalnej Guberni. Uczono się z niego w Opolu w szkołach wieczorowych dla dorosłych, a przyjechał z podlwowskiego Drohobycza.
Książki ze zbioru autora.
Opracował K. Stecki
Zobacz też…
Wojenne dzieje Śląska w nowej serii podcastów pod patronatem Instytutu Śląskiego
Wojenne dzieje Śląska w nowej serii podcastów pod patronatem Instytutu Śląskiego Materiał został przygotowany przez kanał YouTube Podcast Wojenne Historie we współpracy merytorycznej z Instytutem Śląskim Rozmowy o wojennych dziejach Śląska prowadzą znani historycy i publicyści Norbert Bączyk i Kamil Kawalec. https://www.youtube.com/embed/UsqxYAtzpqs https://www.youtube.com/embed/TSyOo6Olycg Zobacz też… <!–- /stk-start:posts/template –->!#title!#!#category!#!#excerpt!#Czytaj dalej…<!–- /stk-end:post/template –->
„Opole. Rok 1945” w opracowaniu Niny Kracherowej
„Opole. Rok 1945” w opracowaniu Niny Kracherowej „Trybuna Opolska”, marzec-kwiecień 1990 (1)OPOLEROK 1945NINA KRACHEROWAWładze polskie przybyły do Opola 27 marca 1945 roku. Była to grupa urzędników, których zadanie polegało na przejęciu miasta i powiatu od władz radzieckich, zorganizowaniu administracji i rozpoczęciu normalnego zarządzania.Kilkanaście godzin przed przybyciem ekipy polskiej front przesunął się za Odrę. Miasto było…
Karty pracy – Temat: Rok 1945 na Śląsku
Karty pracy – Temat: Rok 1945 na Śląsku Udostępniamy karty pracy przygotowane z myślą o uczniach klas VIII szkół podstawowych oraz uczniach szkół ponadpodstawowych. Materiały te mogą być wykorzystywane zarówno podczas zajęć dydaktycznych dotyczących wydarzeń roku 1945 na Śląsku, jak i w ramach samodzielnej pracy ucznia. Celem kart pracy jest rozwijanie kluczowych umiejętności historycznych, takich…